अजित पवार यांच्या निधनानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसचा राजकीय वारसा पुढे नेण्यासाठी सुनेत्रा पवार यांना राष्ट्रवादी काँग्रेसचा नवा चेहरा म्हणून सादर केले जात आहे. ६३ वर्षीय राज्यसभा खासदार सुनेत्रा पवार महाराष्ट्राच्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री होणार आहेत. पक्षाच्या विधिमंडळ पक्षाच्या नेत्या म्हणून निवड झाल्यानंतर, त्यांचा शनिवारी संध्याकाळी ५ वाजता शपथविधी होईल. त्यांचा हा प्रवास ऐतिहासिक मानला जात आहे.
सामाजिक कार्यकर्त्या म्हणून सुनेत्रा यांनी काटेवाडी गावाला आदर्श गाव म्हणून विकसित करण्यात आणि कापड पार्कद्वारे हजारो महिलांना रोजगार उपलब्ध करून देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. सुप्रिया सुळे यांच्या विरोधात निवडणूक हरल्यापासून त्या राज्यसभेच्या माध्यमातून राजकारणात सक्रिय राहिल्या आहेत. आता पक्षाच्या अनुभवी नेत्यांना सोबत आणण्याचे कठीण आव्हान त्यांच्यासमोर आहे. सक्रिय राजकारणात त्यांचा प्रवेश अगदी अलिकडचा आणि मनोरंजक आहे.
सुनेत्रा पवार यांचा जन्म १९६३ मध्ये धाराशिव येथील एका शक्तिशाली राजकीय मराठा कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील बाजीराव पाटील हे स्थानिक राजकारणातील एक प्रमुख व्यक्तिमत्व होते. त्यांचे भाऊ पद्मसिंह बाजीराव पाटील हे देखील १९८० च्या दशकात महाराष्ट्रात एक प्रमुख नेते म्हणून उदयास आले. १९८३ मध्ये छत्रपती संभाजीनगर येथून वाणिज्य शाखेत पदवी घेतल्यानंतर १९८५ मध्ये त्यांनी अजित पवार यांच्याशी लग्न केले. महाराष्ट्रातील सर्वात शक्तिशाली कुटुंबांपैकी एक असलेल्या कुटुंबात लग्न करूनही त्यांनी बराच काळ स्वतःला निवडणुकीच्या राजकारणापासून दूर ठेवले. पडद्यामागे काम केले.
राजकारणात येण्याच्या खूप आधी सुनेत्रा पवार यांनी बारामतीच्या ग्रामीण भागात एक वेगळी ओळख निर्माण केली होती. पवार कुटुंबाचे वडिलोपार्जित गाव असलेल्या काटेवाडीमध्ये त्यांनी स्वच्छता मोहिमेचे नेतृत्व केले. त्यांनी स्वतः घरोघरी जाऊन लोकांना शौचालय बांधण्यासाठी प्रेरित केले. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे २००६ मध्ये केंद्र सरकारने या गावाला “निर्मल ग्राम” दर्जा दिला. त्यानंतर काटेवाडी हे सौरऊर्जा, बायोगॅस आणि सेंद्रिय शेतीवर भर देत एक आदर्श इको-व्हिलेज बनले. महिलांना सक्षम करण्यासाठी त्यांनी २००८ मध्ये बारामती हाय-टेक टेक्सटाईल पार्क सुरू केला. जिथे आता हजारो महिला काम करतात.
सुनेत्रा पवार यांच्या सक्रिय राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीपासून झाली. अजित पवारांनी त्यांना सुप्रिया सुळे यांच्या विरोधात उभे केले. या निवडणुकीने पवार कुटुंब आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील दरी जनतेसमोर आणली. सुनेत्रा निवडणुकीत पराभूत झाल्या तरी नंतर त्या राज्यसभेवर निवडून आल्या. हे पाऊल त्यांचे राजकीय स्थान वाढवण्यासाठी आणि भविष्यासाठी त्यांना तयार करण्यासाठी मोठ्या योजनेचा भाग मानले जात होते.
राजकारणासोबतच सुनेत्रा पवार वादाशीही जोडल्या गेल्या आहेत. २००६ मध्ये पवनराजे निंबाळकर यांच्या हत्येचा आरोप त्यांचा भाऊ पद्मसिंह पाटील यांच्यावर होता. जो खटला अजूनही न्यायालयात प्रलंबित आहे. शिवाय महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँक घोटाळ्यात त्यांचे नाव समोर आले. २०२४ मध्ये, मुंबई पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेने (EOW) त्यांना या प्रकरणातून निर्दोष मुक्त केले. सुनेत्रा पवार यांच्यासमोर सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे त्यांची मृदुभाषी प्रतिमा आणि मर्यादित राजकीय अनुभव. जरी त्यांना पक्षात वरिष्ठ पद मिळाले तरी त्यांना संघटनेत वर्षानुवर्षे रुजलेल्या अनुभवी नेत्यांचे व्यवस्थापन करावे लागेल.
