नुकत्याच पार पडलेल्या पुणे महानगर पालिका निवडणुकीत भाजपने एकहाती वर्चस्व मिळवले 165 जागांपैकी 119 जागेवर भाजपने स्वबळावर सत्ता स्थापन केली आहे. यामध्ये किमान 17 नगरसेवक हे ओबीसी आरक्षणाच्या कोट्यातून कुणबी प्रमाणपत्रावर विजयी झालेले आहेत. पुणे महापालिकेत महापौर कोण असणार याकडे शहराचे लक्ष लागले असतानाच पूर्वी काँग्रेसमध्ये घराणेशाहीच्या जीवावर राजगादी मिळवलेल्या त्याच भगव्या समुदायाने बदलत्या राजकीय समीकरणांमध्ये पुन्हा राजाश्रय मिळवण्यासाठी रणनीती आखली आहे. महापौरपदासाठी पुणे महापालिकेसाठी खुल्या महिला गटासाठी महापौर पद आरक्षित झाल्यानंतर पुन्हा महाराष्ट्रात कायम सत्तेत असलेला जात समुदाय या पदावर दावा करण्यासाठी सरसवला असून आगामी काळात संधी कोणाला मिळते ही शहरभर चर्चा सुरू झाली आहे. या अगोदरच सर्व समावेशक असलेल्या भारतीय जनता पक्षाची कार्यकारणीतील 27 मंडलाध्यक्ष ही पदे (90%) या अगोदरच या घराणेशाहीच्या भगवाधारी समुदायाने काबीज केली असल्याने महापौर पदावरही अशीच गणिते जुळण्याची शक्यता नाकारता येत नाहीत.
क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांनी ज्या पुण्यात मुलींच्या शिक्षणाची मुहूर्तमेढ रोवली त्या पुण्याचा कारभार सावित्रीच्या लेकीच्या हाती असणार आहे. भाजपने 92 महिलांना उमेदवारी देऊन स्त्री सन्मानाची नवी दिशा आखली असली तरी सुद्धा या नव्यासिद्धीमध्ये पुन्हा त्याच घराण्यातील भगवाधारी उंबरठ्यावर महापौर पद जाणार अशी चर्चा काल दिवसभर सुरू होती. भाजपच्या जवळपास 50 पेक्षा जास्त महिला निवडून आल्या आहेत. त्यापैकीच एक महिला आता महापौर असणार आहे. यात प्रामुख्याने पुणे महापालिकेतील सर्वात ज्येष्ठ सदस्य म्हणून आणि खुल्या गटातून पुरुषाला पराभूत करून विजयी झालेल्या रंजना टिळेकर यांच्या नावाची जोरदार चर्चा सुरू आहे. याबरोबरच आजपर्यंत खडकवासला विधानसभा मतदारसंघाला पुणे महापालिकेत प्रतिनिधित्व करण्याची संधी मिळाली नाही म्हणून प्रमुख दावेदार उच्चशिक्षित आणि संघ प्रशिक्षित मंजुषा नागपुरे त्यांची नावे चर्चेत असली तरी सुद्धा या घराणेशाहीच्या भगवाधारी रणनीतीमध्ये किती यश मिळते हे पाहावे लागेल. त्यानंतर अन्य दावेदार चेहऱ्यांमध्ये मानसी देशपांडे, स्वरदा बापट, वर्षा तापकीर, निवेदिता एकबोटे यांचे नावं चर्चेत आहे; परंतु नव्या पिढीचा चेहरा आणि सत्ता केंद्रांच त्रांगडे यामध्ये या ही चेहऱ्यांना फटका बसण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
खडकवासला विधानसभा मतदारसंघातून येत असलेल्या वर्षा तापकीर यांनी देखील विजयाची हॅट्रिक केलेली आहे. भाजपच्या नगरसेविका वर्षा तापकीर या २००७, २०१२, २०१७ आणि आता निवडून आल्या आहेत. त्या सलग चौथ्यांदा सभागृहात आल्या आहेत. २०१७ मध्ये पुणे महापालिकेत भाजपची सत्ता असताना वर्षा तापकीर यांना कुठल्याही पदावर संधी देण्यात आली नव्हती. रंजना टिळेकर या विधानपरिषद आमदार योगेश टिळेकर यांच्या आई असून पाच वेळा त्या निवडून आल्या आहेत. तर मानसी देशपांडे यांनी विजयाची हॅट्रिक केलेली आहे त्या राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ यांच्या नातेवाईक आहेत. मंजुषा नागपुरे यांनी यंदा बिनविरोध विजय मिळवला होता. नगरसेविका मंजुषा नागपुरे या २०१२, २०१७ आणि 2026 निवडून आल्या आहेत. त्या सलग तिसऱ्यांदा सभागृहात आल्या आहेत. नगरसेविका रंजना टिळेकर या सलग चौथ्यांदा पालिकेच्या सभागृहात आल्या आहेत. मानसी देशपांडे या तिसऱ्यांदा तर स्वरादा बापट आणि निवेदिता एकबोटे या पहिल्यांदा निवडून आल्या आहेत.
महिला सर्वसाधारण आरक्षण निघाल्याने अनेकांचे महापौरपदाचे स्वप्न भंगले
पुणे महापालिकेच्या २०१२ मध्ये महिला ओबीसीचे तर २०१७ या निवडणुकांच्या वेळी महापौरपदाचे आरक्षण हे सर्वसाधारण होते. त्यामुळे अनेकांना महापौर होण्याची संधी मिळाली होती. पालिकेची निवडून झाल्यानंतर महापौरपदासाठी आपलेच नाव निश्चित आहे. या आशेवर भाजपमधील अनेक वरिष्ठ पदाधिकाऱ्यांनी गुडघ्याला बाशिंग बांधले होते. अनेक भागात महापौरपदाच्या शुभेच्छा असे फलक देखील लावण्यात आले होते. मात्र महिला आरक्षण पडल्याने इच्छुकांची निराशा झाली आहे. त्यामुळे माजी सभागृह नेते गणेश बिडकर, श्रीनाथ भिमाले, शहराध्यक्ष धीरज घाटे, राजेंद्र शिळीमकर यांच्यासह अनेक नगरसेवकांचे महापौरपदाचे स्वप्न भंगले आहेत.
भाजप कुणाला संधी देणार याची उत्सुकता
महापालिका निवडणुकीत ११९ जागा जिंकून एकहात्ती सत्ता आलेल्या भाजप महापौरपदाची माळ अनुभवी महिला नगरसेविकेच्या गळ्यात टाकणार की धक्कातंत्र वापरून नवीन महिला चेहऱ्याला संधी देणार? याची उत्सुकता लागली आहे. त्यामुळेच आयत्या वेळी अनुभवी नावे मागे पडून अनपेक्षित नाव पुढे येईल असाही कयास बांधला जात आहे. महापालिकेत सक्षम नेतृत्व असणे गरजेचे आहे. त्यामुळे महापालिकेच्या कारभाराचा अनुभव असलेल्या व्यक्तीलाच महापौरपद द्यावे, अशी शहर पातळीवरील पदाधिकाऱ्यांची भूमिका आहे.
खडकवासला, वडगावशेरी, शिवाजीनगर मतदारसंघाला संधी मिळण्याची शक्यता
महापालिकेत २०१७ मध्ये भाजपची सत्ता आल्यानंतर पहिले अडीच वर्ष कसबा आणि त्यानंतर कोथरूड विधानसभा मतदारसंघात महापौरपद देण्यात आले. स्थायी समिती अध्यक्ष आणि सभागृहनेतेपदी पर्वती आणि कसबा या मतदारसंघातील पदाधिकाऱ्यांना संधी मिळाली. त्यामुळे यंदा खडकवासला, वडगाव शेरी, शिवाजीनगर, हडपसर विधानसभा मतदारसंघाला संधी मिळण्याची दाट शक्यता आहे.
आतापर्यंत पुणे महापालिकेतील महिला महापौर
कमल व्यवहारे २० मार्च १९९६
ॲड. वंदना चव्हाण १५ मार्च १९९७
वत्सला आंदेकर २० मार्च १९९८
दिप्ती चवधरी १५ मार्च २००२
रजनी त्रिभुवन १५ मार्च २००५
राजलक्ष्मी भोसले १५ मार्च २००७
वैशाली बनकर १५ मार्च २०१२
चंचला कोंद्रे ५ सप्टेंबर २०१३
मुक्ता टिळक १५ मार्च २०१७
