आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) तब्बल आठ महिने घालवल्यानंतर NASAच्या प्रसिद्ध अंतराळवीर सुनीता विल्यम्स आणि बुच विलमोअर अखेर पृथ्वीवर परतणार आहेत. त्यांचा परतीचा प्रवास मार्चच्या शेवटी होणार आहे.
कधी होणार परतीचा प्रवास?
सुनीता विल्यम्स आणि बुच विलमोअर हे दोघे ५ जून २०२४ रोजी बोईंग स्टारलाइनर या यानाद्वारे ISSकडे रवाना झाले होते. सुरुवातीला ही मोहीम केवळ आठ दिवसांची असणार होती, मात्र तांत्रिक बिघाडांमुळे त्यांचा मुक्काम तब्बल आठ महिन्यांपर्यंत लांबला.
NASAच्या माहितीनुसार, मार्च १२ रोजी “क्रू-१०” हे नवीन पथक ISSवर दाखल होणार आहे. या पथकात NASAच्या अॅन मॅकक्लेन (कमांडर) आणि निकोल एयर्स (पायलट) यांच्यासह JAXA (जपान अंतराळ संशोधन संस्था) चे टाकुया ओनिशी आणि Roscosmos (रशियन अंतराळ संस्था) चे किरील पेस्कोव यांचा समावेश आहे.
विल्यम्स आणि विलमोअर हे मार्चच्या अखेरीस परत येणार असले तरी निसर्गाच्या स्थितीनुसार अंतिम तारीख निश्चित केली जाईल, असे NASAने स्पष्ट केले आहे. ते स्पेसएक्सच्या ड्रॅगन यानाद्वारे पृथ्वीवर परतणार आहेत.
सुनीता विल्यम्स इतके दिवस अंतराळात का अडकल्या?
बोईंग स्टारलाइनर यानाच्या प्रवासादरम्यान अनेक तांत्रिक अडचणी आल्या. त्यात हीलियम गळती ही मोठी समस्या ठरली. त्यामुळे यान सुरक्षित नसल्याने NASAने विल्यम्स आणि विलमोअर यांना लगेच परत पाठवण्याचा निर्णय घेतला नाही.
या कालावधीत त्यांनी ISSमध्ये राहून शास्त्रीय प्रयोग आणि विविध संशोधन प्रकल्पांवर काम केले. ISS हे सहा बेडरूम असलेल्या मोठ्या घराएवढे विशाल आहे आणि NASA, JAXA, Roscosmos, कॅनेडियन स्पेस एजन्सी आणि युरोपियन स्पेस एजन्सी यांच्या संयुक्त प्रयत्नांतून ते कार्यरत आहे.
स्पेसएक्स-नासा भागीदारी
NASA आणि एलोन मस्कच्या स्पेसएक्स कंपनीच्या सहयोगातून चालणाऱ्या Commercial Crew Program अंतर्गत ड्रॅगन यानाचा वापर केला जात आहे. हा उपक्रम अमेरिकेतील सरकारी आणि खाजगी क्षेत्राच्या भागीदारीतून स्वस्त आणि सुरक्षित अंतराळ प्रवास घडवून आणण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे.
मार्च १२ रोजी क्रू-१० चे अंतराळवीर स्पेसएक्स फाल्कन ९ रॉकेटद्वारे ISSवर जाणार आहेत. नवीन पथकात जाणाऱ्या अंतराळवीरांना कोणताही संसर्ग होऊ नये म्हणून दोन आठवड्यांचा विलगीकरण कालावधी बंधनकारक आहे.
NASAच्या नियोजनानुसार, मार्चच्या अखेरीस सुनीता विल्यम्स आणि बुच विलमोअर पृथ्वीवर सुखरूप परत येतील. त्यांचे पुनरागमन अंतराळ संशोधन क्षेत्रासाठी महत्त्वाचे मानले जात आहे. त्यांच्या दीर्घ मुक्कामामुळे स्टारलाइनरच्या तांत्रिक सुधारणांवर अधिक भर दिला जाणार आहे. मार्च महिन्यात होणाऱ्या या ऐतिहासिक परतीच्या प्रवासाकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
